نفود پدیری آب در خاک رس و ماسه
مقدار نفوذ (ورود) آب در زمین های مختلف،متفاوت است
و به اندازه ذره های تشکیل دهنده ی خاک بستگی دارد،
آب کمتر فرو میرود،چون دانه های خاک رس ریزتر هستند
و فضای خالی بین ذرات ان کم است.
در زمین های ماسه ای ،آب بیشتر و سریع ترفرو می رود
چون اندازه ی ذرات ماسه درست است
و فضای خالی بین ذرات آن بیشتر است.
آب،همه جا در زمین فرو نمیرود
همانطور که در زیرمیبنید ،
خاک رس ،خاک باغچه و ماسه ی نرم
از نظر مقدار نفوذ آب با هم مقایسه شده اند:
خاک رس < خاک باغچه < ماسه ی نرم
هر چه ذره های تشکیل دهنده ی خاک ریزتر باشند
مانند خاک رس نفوذ آب در ان کمتر است.
هر چه ذره های تشکیل دهنده ی خاک درشتتر
و فضاهای خالی بین آنها بیشتر باشد
مانند ماسه آب بیشتر و سریع تر فرو میرود.
انیمیشن نفوذ آب در ماسه و رس
ابتدا در یکی از سه ظرف شیشه ای مقداری خاک رس
و در دیگری مقداری خاک باغچه
و در ظرف آخر مقداری ماسه نرم ریخته ایم .
با یک قوطی که ته آن را از قبل با میخ سوراخ سوراخ کرده ایم ،
روی خاکها ، آب ریختیم .
این کار را تا تمام شدن آب قوطی ،
روی هر کدام از خاکها ادامه دادیم .
در روی خاک ماسه :
آب به راحتی از داخل ماسه عبور میکند
و در نتیجه ماسه تغییر خاصی نمیکند
و آب در خاک ماسه بیشتر فرو میرود .
در روی خاک باغچه :
آب کم کم فرو میرود و در واقع روی خاک باغچه فرو میرود .
در روی خاک رس :
فرو رفتن آب در خاک رس کند است
و آب در همان لایه های بالایی خاک باقی میماند
و در واقع آب روی خاک رس جمع میشود .
بیشتر بدانید:
خاکهای رسی
خاکهای رسی متشکل از کانی های سیلیکاته هستند
وقطر ذرات آنها کمتر از0.002 (256/1) میلیمتر است.
ریزبودن ذرات این نوع خاک و داشتن چسبندگی موجب شده است
که خاکهای رسی آب را از خود به سختی عبور دهند
و به همین دلیل نفوذپذیری بسیارکمی دارند
ویا اصلاً نفوذپذیر نیستند.
این خاکها تخلخل زیادی دارند و قادرند آب زیادی را جذب کنند.
خاکهای رسی در صورت داشتن ناخالصیهای سیلتی، ماسه ای
ویا شنی به صورت رسی سیلتی ،
رسی ماسه ای و رسی شنی نامگذاری میشوند.
خاکهای سیلتیخاک های ماسه ایخاک های شنیمنظور از تعیین نفوذپذیری،
تعیین ضریب نفوذپذیری (k) یعنی
سرعت حرکت آب در محیط خاکی است.
ضریب نفوذ پذیری تابعی از
اندازه دانه ها، تراکم، نوع کانیهای تشکیل دهنده خاک
و نیز درجه حرارت آب میباشد.
نمونه خاکی که دارای تخلخل یا درصد پوکی زیاد باشد
الزاما نفوذپذیری زیادی ندارد،
زیرا آنچه در میزان نفوذپذیری موثر است
تخلخل موثر (تخلخل مرتبط) نمونه میباشد.
به عنوان مثال، یک نمونه رس اشباع با درصد تخلخل 40% به مراتب
نفوذپذیری کمتری از یک نمونه ماسه اشباع با درصد تخلخل 20% دارد.
برای این منظور آزمایشهایی برای تعیین
میزان نفوذپذیری در خاکهای درشت دانه
و ریزدانه، تحت عنوان نفوذ آب
در خاک با بار آبی افتان و ثابت طراحی شده است.