زنبورهای سرخ
گستردهترین نوع زنبورهای بی عسل اجتماعی است.
برخی از گونههای آنها به ۵٬۵ سانتیمتر نیز میرسند.
از خانواده Vespidae
و از جنس Vespa می باشد .
این زنبور که رنگ آنها خرمائی است
و از زنبوران عسل بزرگترند .
این حشرات دارای دست و پای بلند
و قطعات دهانی جونده قوی و دندانه دار هستند
به طوری مه با حرکت افقی
آرواره های سر زنبور عسل را از بدنش جدا میکنند .
این زنبوران معمولا لانه خود
را در نزدیکی کندو ها ساخته
و برای تغذیه و پرورش نوزادان از زنبوران عسل
به عنوان مطمئن ترین
منبع غذایی آماده استفاده میکنند .
بعضی از انواع آنها به زور وارد کندو شده
و با مقداری عسل خارج میشوند .
اما گاهی زنبوران عسل به طور
دسته جمعی به آنها حمله ور شده
و با نیش زدن سبب مرگشان می شوند .
گرچه آفت درجه دو محسوب می شوند
ولی در بعضی نقاط خسارت فابل توجهی به
کندو های زنبور عسل وارد کرده
و گاهی موجب نابودی آنها می گردند .
دو گونه مهم آنها که در
کشورما وجود داشته و خسارت میزنند
عبارتند از :
Vespe Orientalis و Vespa Crabro
(زنبور سرخ آسیایی و زنبور سرخ اروپایی
دو گونه معروف این زنبورها هستند.)
![]()
به دنبال رنگ سیاه و زرد
به دنبال ظاهر عمدتا سیاه با لکههای سفید کوچک باشید؛
به دنبال رنگهای قهوهای،قرمز و یا زرد باشید؛
به نحوه پرواز زنبور نگاه کنید
پس از اینکه حشره بر روی دیوار،
کمر باید از سایر قسمتهای بدن باریکتر باشد؛
به وجود یا عدم وجود پرز روی بدن حشره توجه کنید؛موریانهها
حشراتی هستند که بدنی نرم دارند
و به کندی حرکت میکنند به حکم طبیعت
تا پایان عمر در دژ تاریکی که
محل اجتماع آنهاست به سر میبرند
زیرا در روشنایی آفتاب و فضای باز یارای ایستادگی
در برابر دشمنان بیشمار خود را ندارند.
موریانهها
خطرناکترین موجودات برای سازههای چوبی هستند؛
زیرا، بدون ظاهر شدن و جلب توجه انسان،
ممکن است سقفی را به کلی ویران کنند
و خسارتهای زیادی را به بار آورند.
موریانهها
از نظر نوع زندگی به سه گروه عمده تقسیم میشوند.
موریانههایی که در زیر خاک زندگی میکنند.
موریانههایی که در درون چوبهای خشک زندگی میکنند.
موریانههایی که در چوبهای مرطوب زندگی میکنند.
موریانههای گروه اول
همانطورکه از اسم آنها پیداست،
در زیر خاک زندگی میکنند.
وظیفه تأمین غذا و حفر تونلها و دالانها
به عهده موریانههای سرباز و کارگر است که
شباهت زیادی به مورچههای بالدار دارند.
غذای اصلی آنها عمدتاً سلولز است که
به وسیله کارگران هنگام
حفر تونلها و دالانها به دست میآید.
این ماده هضم نشدنی با کمک
تک یاختهایهایی که در معدهی موریانهها وجود دارد،
تبدیل به ماده هضم شدنی میشود.
موریانههای گروه اول
این گروه از موریانهها تقریباً به انواع
سوزنیبرگان و پهنبرگان به استثنای چوبهایی
درون چوب سرخچوب، سروتالاب و بعضی از
کاجها که از دوام طبیعی
نسبتاً خوبی برخوردارند، حمله میکنند.
آنها با تونلهایی که در چوب ایجاد میکنند،
بتدریج باعث تضعیف و
کاهش مقاومتهای مکانیکی چوب میشوند،
و در نهایت تخریب ناگهانی آن را موجب میگردند.
موریانههای گروه سوم
موریانهها، غالباً از طریق مجاری بسیار باریک،
و مخفی وارد فونداسیون ساختمان میشوند
و وسیله پایههای چوبی که در تماس با خاک هستند
یا از طریق تونلهای زیرزمینی که معمولاً
در زیر ساختمان حفر میشود، وارد ساختمان میشوند،
و فعالیت تخریبی خود را آغاز میکنند.
موریانهها
حشراتی هستند اجتماعی که دو نوع از آنها دیده میشود:
یک نوع در داخل چوبهای منازل زندگی میکنند
و نوع دیگر مخصوص سرزمینهای استوایی بوده
و در بیابانها برای خود مسکن میسازند
و طول خانههایشان گاهی به
۵ متر و قطرش به ۸ متر میرسد
و بسیار هم سخت است،
بطوری که با کلنگ هم شکسته نمیشود.
در حالت کلی موریانهها،
شاه، ملکه، شاهزاده، کارگر و سرباز دارند
و اگر تپه آنها را بشکافید
همه اینها را از هم تشخیص خواهید داد.
تعداد زیادی از موریانهها با استفاده
از چوبهای جویده شده
یا گل لانههای بزرگی درست میکنند.
این لانهها بسیار اصولی ساخته شده
و برای ساخت آن هر موریانه وظیفه مشخصی دارد.
معمولاً موریانهها در درون لانههایشان پنهان میشوند،
ولی در صورتی که کسی مزاحم آنها شود
یا برای تشکیل اجتماع جدید قصد پرواز داشته باشند،
از لانههایشان بیرون میآیند.
ساختار بدن موریانه ها:
موریانه کمری کلفت، رنگی روشن
و شاخکهای یکنواخت و خمیده دارد.
شکل هر موریانه
به نوع وظیفهاش در اجتماع موریانهها، بستگی دارد.
برای مثال
کارگرانی که وظیفه غذا دادن
و تمیز کردن ملکه را به عهده دارند،
معمولاً کور بوده و بدون بال هستند
و دستگاه تناسلی هم ندارند.
فقط موریانه نر دارای ۴ بال است
و بیش از چند روزی زندگی نمیکند،
یعنی پس از جفت گیری
با نر تنها فرد ماده (ملکه) است که
در اجتماع موریانهها زندگی میکند
و دارای شکمی بزرگ است
و کارش فقط تخمگذاری است.
در دستگاه گوارش موریانهها
که از چوب استفاده میکنند،
عدهای از تکیاختگان از دسته
تاژکها به نام «پلیماستیژین» زندگی میکنند
که با موریانهها زندگی اشتراکی دارند،
بدین شیوه که این تک سلولیهای دیاستازی
به نام سلولاز ترشح میکنند
که موجب گواردن و نرم شدن چوبها میشود
و دراین حالت موریانهها چوبهای نرم شده را میخورند.

![]()
| طبقهبندی علمی | |
|---|---|
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | بندپایان |
| رده: | حشرات |
| زیررده: | بالداران |
| فرورده: | نوبالان |
| Superorder: | تورینهبالان |
| راسته: | سوسریها |
| فروراسته: | موریانهها |
تپههای موریانهای
که بهوسیله موریانههای تپهسیاه ساخته میشوند
ممکن است به شکل لکههای نمایانی در تمام
نقاط دامنههای کوهستانی جنوب غربی دماغه امید دیده شوند.
سطح هر تپه درست مانند سطح بیرونی مغز دارای
برجستگیها و شیارهای مخصوصی است.
بزرگترین آنها در حدود ۶۰ سانتیمتر بلندی دارد
و پهنای قاعده آن نیز به ۶۰ سانتیمتر میرسد
اگر یکی از آنها را بشکافیم دیده میشود
که داخل آن مانند اسفنج است
و از تعداد زیادی اتاقک تشکیل شده که عرض
هر کدام از آنها ۲.۵ سانتیمتر است
و با دریچههای کوچک راه دارد.
گرچه در یک تپه موریانهای بزرگ ممکن است
بیش از ۵۰۰۰۰ موریانه زندگی کنند
ولی داخل آن همیشه تمیز است.
این تمیزی به این دلیل است که
موریانهها مدفوع خود را به منزله سیمان
در ساختن دیوارههای تپه و اتاقکها بکار میبرند
و لاشهها را نیز میخورند و مصرف میکنند.
بیشتر ساکنین تپه حشرات کوچکی به طول ۵ میلیمتر هستند
که سرهایی سفید و بدنی به رنگ خاکستری تیره دارند.
اینها کارگرها را تشکیل میدهند کارگرها ممکن است
نر یا ماده باشند اندام تناسلی آنها رشد نمیکند
و فعالیتی ندارد و فقط اثری از آن باقی است
موریانههای کارگر کاملاً کورند و کارشان
جمعآوری خوراک و رسیدگی به بچهها و پرستاری
از شاه و ملکه و شاهزاده هاست.
موریانه ملکه
میتواند تا ۳۰۰۰۰ تخم در یک روز بگذارد
او قادر به حرکت نیست و برای زنده ماندن کاملاً
به موریانههای کارگر متکی است.
بعضی از موریانههای ملکه
میتوانند تا ۵۰ سال زندگی کنند
که از طول عمر همه حشرات دیگر بیشتر است.
افراد دیگری که در حدود یک دهم
ساکنین تپه را تشکیل میدهند
و با کارگران تفاوت دارند
سربازها هستند که
رنگشان زرد و سرشان بیضی شکل است
و یک جفت آرواره بلند
و نوک تیز دارند که سلاح آنها را تشکیل میدهد
کار آنها دفاع در برابر هجوم دشمنان خارجی است.
سربازها در کار کارگرها شرکت ندارند
ولی همیشه برای حمله به دشمنانی که میخواهند
به زور وارد جایگاه آنها شوند آمادهاند.
بزرگترین دشمن موریانهها، مورچهها هستند
که اگر آنها را بگیرند فوراً میکشند
و لاشهشان را برایتغذیه به لانه خود میبرند.