فتو علوم

علمی و آموزشی

فتو علوم

علمی و آموزشی

Plant root adaptations





ریشه 

ریشه قسمتی از گیاه است که به سمت پایینی سطح زمین  رشد می کند



با شروع رشد دانه ، ریشه ای بسرعت از آن می روید و 


راهش را به داخل ،خاک می گشاید.این ریشه ، ریشه اولیه نامیده می شود



اولین  ریشه که در جنین دانه ساخته می‌شود. 

ریشه‌چه ، رادیکال یا Rootlet گفته می‌شود.

 این ریشه ، ریشه اولیه یا اصلی در بازدانگان و اکثر دو لپه‌ایها می‌باشد.

 به این نوع ریشه که نسبت به ریشه‌های فرعی درشت‌تر است،

 سیستم ریشه راست یا Tap root گفته می‌شود.

 ریشه‌ای در گیاهان تک لپه‌ایها ونهانزادن آوندی 

 از نوع نابجا Adventitious. Root می‌باشد.

 در این گیاهان ریشه اولیه مدت زمان کوتاهی فعالیت دارد، 

بلافاصله ریشه‌های نابجا از گرههای پایین ساقه ، تولید می‌شوند. 

این ریشه‌ها تقریبا یک سیستم یکنواخت ، تشکیل می‌دهند که

 این سیستم ، سیستم ریشه افشان fibrius root System می‌گویند. 

این ریشه‌ها رشد ثانویه ندارند و معمولا در لایه‌های سطحی زمین نفوذ می‌کنند.

 و تفاوتی از لحاظ ظاهری بین ریشه‌های اولیه و ثانویه وجود ندارد.

 در این گیاهان ریشه اولیه در طول زندگی گیاه ، 

باقی می‌ماند و تولید ریشه‌های جانبی می‌کند.

ریشه‌های درشت رشد ثانویه دارند و جذب مواد 

از خاک توسط ریشه‌های جوان صورت می‌گیرد. 

 این ریشه‌ها تا عمق زیاد خاک ، نفوذ می‌کنند. 

جمع آوری آب و مواد معدنی برای گیاه از طریق ریشه انجام میشود.

بعضی از گیاهان ذخیره مواد غذایی در ریشه دارند.

 ریشه هایی مانند هویج با ذخیره ی مواد 

در سلول های تشکیل دهنده ی متورم و ذخیره می شوند 

به آنها  ریشه های ذخیره می گویند. 

در گیاهان دارای پیاز ریزویی مانند زعفران و گلایول،

 این ریشه ها با انقباض و چین خوردگی سبب تثبیت و استقرار پیاز در زیر خاک می شوند.

به آنها  ریشه های منقبض شونده یا کوتاه شونده می گویند.

در گیاهانی مانند عشقه، ریشه های نابجای چسبنده سبب چسبیدن

 و بالا رفتن گیاه از تکیه گاه می شوند.

به آنها  ریشه های بالا رونده می گویند.

نوع دیگر ریشه ها، ریشه های هوایی هستند  

در گیاهان مناطق گرمسیری و گیاهان اپی فیت (رورست)، 

ریشه هایی تولید می شوند که در هوا آزادند

 و عمل جذب رطوبت و گاه عمل برگ را انجام می دهند.


برخی گیاهان   ریشه های تنفس کننده  دارند 

این نوع ریشه ها معمولا در گیاهان مردابی بافت می شوند.

  ریشه هابا خارج شدن از آب، برخلاف نیروی جاذبه ی زمین،

 با تشکیل پوستک در سطح شان،

 در تبادلات گازی شرکت کرده و از خفگی گیاه جلوگیری می کنند

، مانند ریشه های تنفس کننده در گیاه حرا در جنوب ایران یافت میشوند.

در برخی از گیاهان آوندی مانند سه کنجه خیز و یا شماری

 از ثعلب های مناطق گرمسیری ریشه های 

دارای کلروفیل همانند برگ ها در عمل فتوسنتز نقش دارند.

آنها ریشه های فتوسنتز کننده دارند.

برخی گیاهان ریشه های نگاه دارنده یا تکیه گاهی دارند
 
این ریشه ها در گیاهانی مانند ذرت، در قاعده ساقه تشکیل شده

 و با فرو رفتن به درون خاک، باعث ثبات و نگاهداری گیاه در خاک می گردند.

ریشه هایی که در گیاهان آبی یافت می شوند، ریشه های آبزی هستند.

 این ریشه ها بدون کلاهک و تار های کشنده هستند.

آنها ریشه های آبزی دارند.


آفتاب پرستها



آفتاب‌پرست‌ها :

 یکی از خزندگان  است از خانوادهٔ آفتاب‌پرستان

موجودی که می‌تواند رنگ خود را به یکباره تغییر دهد 

و با استفاده از زبانش شکار کند و نیز دید ۳۶۰ درجه دارد، 

محل زندگی:

این جانور معمولا در روی برگ‌های کف جنگل زندگی می‌کند.

در بالای درختان زندگی می‌کنند

 و فقط هنگام تخمگذاری در خاک از درخت پایین می‌آیند.

حدود 100 گونه آفتاب‌پرست وجود دارد.

در جزایر ماداگاسکار حدود 50 گونه آفتاب‌پرست زندگی می‌کند.

اندازه آفتاب پرستها:

 طول بیشتر آفتاب‌پرست‌ها بین 17 تا 25 سانتی‌متر است؛

اما طول برخی از آنها به 60 سانتی‌متر هم می‌رسد. 

نوع تغذیه:

بیشتر آفتاب‌پرست‌ها از حشرات تغذیه می‌کنند؛

 اما بعضی از انواع بزرگ آن پرندگان را نیز می‌خورند.

چشم آفتابپرست ها:

چشمان گردان آفتاب پرست  ، به او این امکان را می‌دهند که در یک زمان، 

از دو جهت شکار را زیر نظر بگیرد.

 توانایی دید آنها۳۶۰ درجه را دارد و به همین دلیل در یک‌زمان می‌تواند هر دو جهت را ببیند.

چشمهای آفتاب پرست  متمایز از هر خزنده دیگری است. 

آنها می‌توانند به طور جداگانه و همزمان بر روی دو جسم متفاوت تمرکز کنند،

 که به آنها اجازه می‌دهد تا چشمان خود را به طور مستقل از یکدیگر حرکت دهند.

آفتاب پرست بینایی بسیار خوبی در میان خزندگان دارند

که به آنها کمک می‌کند تا حشرات کوچک را از راه دور (۵-۱۰ متر) شکار کنند.

زبان‌های بالستیک آفتاپرست:

زبان‌های بالستیک که ۱.۵ تا ۲ برابر طول بدن آنها است.

آفتاب پرست برای شکار طعمه خود که در فاصله ای دور قرار دارد 

از زبانش استفاده می‌کند. 

 زبان آفتابپرست‌ها عملکرد بسیار بالایی دارند

و در ۰.۰۷ ثانیه می‌تواند به شکار برسد.

 زبان آفتابپرست عضله ای بسیار قدرتمند است که

 با ضربه به طعمه آن را به سمت خود می‌مکد

بنا برین آفتاب‌پرست برای گرفتن حشره،

 زبان دراز و چسبناک خود را به سمت شکار پرت می‌کند 

و در یک چشم به هم زدن او را می‌گیرد.

 پاهای آفتاب پرست :

 آفتابپرست ها با استفاده از پاهای قدرتمند خود می‌توانند میان درختان حرکت کنند. 

پاها ظاهری انبرک مانند دارند.

 هر یک از پاهای آفتاب‌پرست دارای پنج انگشت هست که

 این پاهای تخصصی به آفتاب پرست کمک می‌کند تا

 روی شاخه های باریک و یا ناهموار به خوبی حرکت کنند.

 هر یک از انگشتان نیز دارای پنجه های تیزی می‌باشد 

که هنگام بالا رفتن از درختان و صخره ها به آنها کمک می‌کند.

تغییر رنگ پوست آنها:

سلول‌های ویژه‌ای به نام ملانوفور در زیر پوست آفتاب‌پرست وجود دارد.

 این سلول‌ها می‌توانند رنگ پوست جانور را همرنگ محیط کنند؛

 به طوری که به سختی بشود او را دید.

 آفتابپرست‌ها با سلول‌های ویژه ای متولد می‌شوند که دارای یک رنگ یا رنگدانه است

این سلول ها در لایه های بیرونی پوست آفتابپرست کشیده شده اند. 

این لایه دارای رنگدانه قرمز یا زرد است.

بسیاری از آفتاب‌پرست‌ها از قهوه ای به رنگ سبز تغییر رنگ می‌دهند، 

اما بعضی‌ها می‌توانند تقریبا هر نوع رنگی را به خود بگیرند.

 هر تغییر رنگ می‌تواند تا ۲۰ ثانیه رخ دهد.

بیشتر آفتاب‌پرست‌ها در لایه های پایین تر دارای رنگدانه آبی یا سفید است. 

هنگامی که این رنگدانه ها تغییر کنند، رنگ پوست آفتاب پرست تغییر می‌کند.

 آنها وقتی رنگ پوست  خود را تغییر می‌دهند که عصبانی  یا ترسیده باشند.

 همچنین با تغییر دما و نور محیط یا هنگام مخفی شدن، رنگ پوست این جانور تغییر می‌کند.

کوچک‌ترین آفتاب‌پرست دنیا:

آفتاب‌پرست کوتوله نام دارد

 که طول آن فقط 2/5 سانتی‌متر است. 

این جانور معمولا در روی برگ‌های کف جنگل زندگی می‌کند.