فتو علوم

علمی و آموزشی

فتو علوم

علمی و آموزشی

پلیکان




پلیکان یا مرغ سقا نوعی پرنده است از خانواده پلیکانیان 


(نام علمی: Pelecanidae). 


پلیکان‌ها پرندگان آبزی بزرگ با منقار بزرگ‌اند که می‌توانند برای انباشتن طعمه آن را متورم کنند.


بزرگترین عضو از خانواده پلیکان ،پلیکان پا خاکستری  به شمار می‌رود که در ایران نیز یافت می‌شود.

اندازه آنها:

پلیکان‌ها جزء پرندگان غول پیکر محسوب می‌شوند


و در بعضی از آنها طول بال به ۳ متر می‌رسد،


پلیکان‌ها دارای پروازی بلند و زیبا هستند پروازی که  به ۱۰هزار پا نیز می‌رسد.


پلیکان سفید :


پرنده‌ای است 


بزرگ و سفید رنگ با شاهپرهای نخستین سیاه‌رنگ، کیسه گلویش آویخته 


وپاهای گوشتی به رنگ قرمز و نارنجی دارد.


نر و ماده آنها در فصل زاد و ولد کاکل کوتاه مجعدی


 در پشت سر و پروبال سفید مایل به صورتی دارند.


 از فاصله نزدیک پرهای زرد قاعده گردن و چشم‌های قرمزش به‌خوبی دیده می‌شود.


نر و ماده آنها در فصل زاد و ولد کاکل کوتاه مجعدی در پشت سر و پروبال سفید مایل به صورتی دارند .


از فاصله نزدیک پرهای زرد قاعده گردن و چشم‌های قرمزش به‌خوبی دیده می شود .


پرنده نابالغ قهوه‌ای رنگ است و به تدریج رنگ آن مبدل به سفید چرک می شود ، 


باقیمانده پرهای اولیه به‌صورت خال‌های قهوه‌ای نامنظمی در سطح بدنش خودنمایی می کند . 


پرواز پلیکان سفید اغلب بی شتاب و توام با بالبازروی‌های کوتاه مدت است . 


در پرواز سرش را در عقب و روی شانه‌ها نگاه می دارد . 


به‌طور دسته‌جمعی در ردیف‌های منظم و اغلب در ارتفاع زیاد پرواز می کند .


محل زندگی:

پلیکان‌ها ساکن تمام قاره‌ها به جز قطب جنوب هستند 


و ازتاسمانی تا سواحل غرب کانادا دیده می‌شود، 


 اکثر مرغ سقاها در مناطق گرم زندگی می‌کنند. 


آنها را می‌توان در سراسر سواحل و کناره رودخانه‌های منتهی به دریا یافت.


آبهای وسیع داخل خشکی ، باتلاق‌ها و مرداب‌های کم عمق ساحلی زیستگاه اصلی پلیکان ها است


 اما  به‌ صورت دسته جمعی در نیزار آشیانه می‌سازند. 


 مناطقی که همه چیز برای خوردن از ماهی ها ، سخت پوستان و حتی لاکپشت ها وجود داشته باشد.


نام فارسی : پلیکان پا خاکستری


نام انگلیسی : Dalmatian Pelican


نام عربی : البجعة الکدراء


نام علمی : Pelecanus crispus


مشخصات پلیکان خاکستری: 


پرنده ای است بسیار بزرگ که کمی از پلیکان سفید بزرگتر است. 


این پرنده نیز مانند پلیکان سفید منقار زرد و درازی دارد 


که منقار پائینی آن به کیسه ای بزرگ تبدیل شده است.


 تفاوت این دو پرنده در این است که رنگ پر و بال پلیکان سفید،


 مخصوصا در فصل زاد و ولد سفید مایل به صورتی است 


درحالی که رنگ این پلبکان، در ناحیه پشتی سفید چرک 


و در نواحی شکمی تقریبا سفید متمایل به خاکستری است


 و دیگر داشتن پرهای بلند و مجعد روی سری و پشت گردن است


 و همچنین رنگ پاها که سربی رنگ است.


 در صورتی که رنگ پاهای پلیکان سفید صورتی و گوشتی رنگ می باشد


 دیگر اینکه رنگ چشم در اولی زرد رنگ و در دومی اغلب قرمز رنگ می باشد. 


پلیکان پا خاکستری بالغ لکه بزرگ و زرد رنگی درزیر گلویش مشاهده می شود


 و رنگ شاهپرهای نخستین بالهایش قهوه ای تیره می باشد.


زیستگاه : 

اغلب در باتلاقها و مردابهای کم عمق ساحلی و آبهای وسیع داخل خشکی دیده می شود


 و در نیزارها به صورت جمعی زندگی وآشیانه سازی می کنند.


تغذیه : 


غذای عمده این پرنده ماهی و قورباغه است و از 


سخت پوستان و نرم تنان و فراورده های آبی تغذیه میکند.


 به هنگام تغذیه طعمه را هر چند بزرگ ،


 همراه آب وارد کیسه منقار خود میکند و پس از بستن حدودی لبه های منقار، 


آب اضافی را خارج می کند و با بالا بردن سر طعمه را وارد گلوی خود می کند


اندازه :


 160 تا 180 سانتی متر


سیخک پا : ندارد


چینه دان : ندارد
بال : 

صفیف بودنش بیشتر است (بال باز بودنش بیشتر است)







سفره ماهی



سفره ماهی  نوعی ماهی تخت از خانواده رامک ماهیان 

وابسته به کوسه ها  است. به سفره‌ماهی،دال ماهی  هم گفته شده‌است. 

سفره ماهیان  نتیجهٔ چرخه تکاملی کوسه‌ها هستند.

سفره ماهی ها معمولاً در گروه‌های بزرگ و به صورت دسته جمعی زندگی می‌کنند.


استخوان بندی  سفره ماهی‌ها از غضروف که


 ماده‌ای سخت ولی نرم‌تر از استخوان است تشکیل شده‌است.


پس تمام بدن یک دست و یک پارچه از غضروف ساخته شده است.


مشهورترین و پر جمعیت‌ترین سفره ماهی دریای عمان  است 

و دارای ظاهری کایت مانند و دمی طویل است.


 متجاوز از 150نوع آن شناسائی شده اند که غالبا در آب اقیانوس ها به سر می برند


نوع تغذیه:


سفره ماهی ها از صدف‌ها و نرم‌تنان تغذیه می کنند.


غذای آنها را نرم تنانی مثل حلزون ، خرچنگ ها و نیز گاهی ماهی های کوچک تشکیل می دهند. 



دندان های آنها همچون تله روی هم می افتد،


 و دارای آرواره های بسیار قوی اند


 ولی تهدیدات مرگبار آنها که متوجه انسان می شود


 نه از این آرواره های قوی، بلکه از ناحیه دم است.


ویژگی مهم دم سفره ماهی :


 دم ماهی دارای نیش زهرآگینی است که


 در بدن قربانی فرو می رود و او را از پای در می آورد.


این نیش تیز خار مانندی  که در انتهای دم شلاق مانندشان قرار دارد


 و قابلیت رشد آن هم تا 37 سانتیمتر است. 


در زیر نیش خار مانند این ماهی، دو شیار محتوی غده زهر وجود دارد.


 تمام طول نیش با یک پوست نازک پوشیده شده و زهر در داخل آن قرار گرفته است. 


به این دلیل به این نوع سفره ماهی، سفره ماهی خاردار یا نیش دار Stingray می گویند.


 ممکن است به این ماهی، سفره ماهی دم شلاقی whip-tailed ray هم بگویند. 


سفره ماهی ها معمولا" با یک حالت تهاجمی حمله نمی کنند


 حتی زمانیکه از خود دفاع می کنند.


 بیشتر به هنگام تهدید با شنا از محل خطر دور می شوند. 


بنا برین بیشتر این سفره ماهی ها نه ترسناک و تهدید آمیز هستند و نه خطرناک. 


پرواز سفره ماهی :


این سفره ماهی ها با حرکاتی شبه پروازی شنا می کنند و


 در واقع با حرکت دادن باله های سینه ای شان این کار را انجام می دهند. 

آنها بدن تختی دارند و به همین دلیل قادرند خود را در اعماق دریا مخفی کنند. 


از آنجاییکه چشم آنها در بالای بدنشان و دهانشان در زیر بدن قرار گرفته است، 


نمی توانند طعمه خود را ببینند.


 در عوض از حواس بویایی یا گیرنده های الکتریکی مشابه برخی کوسه ها استفاده می کنند. 


آنها چنان در زیر شن ها به کمین می نشینند که گاهی جز چشم ها و دمشان چیزی دیده نمی شود. 


اندازه سفره ماهی ها :


سفره ماهی ها اندازه های متغیری دارند و


 پهنای آنها از 25 و 30 سانتی متر تا 8/1 متر می‌ رسد


و اغلب آنها حداقل 90 سانتی متر طول دارند.


 دم آنها معمولا دوبرابر طول بدنشان است.


 علاقه مندان به آبزی‌دان ها در آمریکای شمالی


 سفره ماهی های آب شیرین را پرورش می دهند.